Landleven van mei/juni '05

Plattelandshond bij uitstek
De boerenfox

Bent u op zoek naar een zelfstandige hond
die bij onraad op het erf direct alarm slaat
en ongedierte perfect verjaagt?
Dat is de boerenfox een goede keus.
Een portret van een plattelandshond bij uitstek.

Aan een onverharde weg in het buitengebied van Zelhem ligt de woonboerderij van Jaap Boerma, Ingrid Vossegat en hun kinderen. Op de oprit worden bezoekers steevast opgewacht door de honden Puck en Doortje. De gevlekte teefjes met opvallend korte pootjes duiken luid blaffend op uit het niets, rennen rondjes om de gasten heen en bekijken ze van top tot teen met hun amberkleurige ogen. Als ze een hand uitsteken om de hondjes kalmerend te aaien, ontwijkt Puck die hooghartig: zo gemakkelijk laat zij zich niet paaien. De hond bedaart pas als ze zich bij haar gealarmeerde baas voegt.

Waakse hond gezocht
De boerenfox kwam zes jaar geleden in het leven van Ingrid en haar gezinsleden. “We woonden hier toen nog maar kort en waren op zoek naar een waakse hond als beschermer van onze hobbydieren. Ik wilde het liefst een boerenfox, want die hoort bij een boerderij. Bovendien heb ik altijd iets gehad met gevlekte honden.” Jaap en Ingrid kochten bij een fokker een pup: Doortje. In haar jeugd kreeg Doortje gezelschap van verschillende andere honden. Het klikte echter nooit tussen de verschillende viervoeters. “Zelfs van de herdershond die mijn man korte tijd had, moest ze niets weten. Uiteindelijk besloten we om Doortje een eigen jong als gezelschap te geven; Puck, afkomstig uit het tweede van de drie nesten die Doortje grootbracht. Puck bleek een schot in de roos te zijn.”

Signalement
De boerenfox is geen officieel ras. Het is een kleine terriër die qua karakter en uiterlijke kenmerken vergelijkbaar is met een kruising tussen een Jack Russell en een gladharige foxterriër. Ingrid: “Omdat de boerenfox niet wordt gefokt volgens gestandaardiseerde raskenmerken, zijn er flink wat verschillen tussen de boerenfoxen.” De boerenfox stamt af van gladharige foxterriërs, die aan het begin van de vorige eeuw werden ingezet bij de vossenjacht. Tijdens de jachtpartijen stuitten de reuen regelmatig op loopse erfhonden die werden gedekt. Het resultaat was een type hond waarvan het uiterlijk en het karakter zeer in de smaak viel bij de boerenbevolking. De boerenfox is rond de 40 centimeterhoog en meestal gladharig, maar ruwharige exemplaren komen ook voor. De vacht is wit met zwart en vaak bruine aftekeningen. De oren variëren sterkt in vorm: van rechtop tot hangend. Hetzelfde geldt voor de vorm van de staart. Deze varieert in lengte van lang tot zeer kort. De boerenfox is een slimme, zelfstandige, dominante hond. Boerenfoxen leren snel en zijn goed op te voeden, maar vragen wel een duidelijke en consequente leermeester. Goed opgevoed is de fox ook speels en trouw. Ingrid: “Ik heb de boerenfox leren kennen als een intelligent dier, dat de grenzen opzoekt door dingen te doen die niet mogen. Zo zetten Puck en Doortje graag de tanden in de bezem en kijken je dan uitdagend aan. Ze vervolgend hard aanpakken is niet verstandig: daar worden ze erg onzeker van.”

Weinig eisend
Ook Jaap Reinier de Smidt, woonachtig op de Terletse heide, bezit een boerenfox. “Toen ik hier twee jaar geleden kwam wonen, ben ik direct gaan zoeken naar een passende hond. Ik wilde een dier dat het erf bewaakt en mij vergezelt op mijn tochten te paard door de bossen. Ik benaderde asiels en vond zo de zevenjarige zwart-witte boerenfox Pebbles.” Jaap Reinier dacht dat hij wist waaraan hij begon. Als kind had hij al een boerenfox.

"Toch verraste Pebbles mij. Net als andere boerenfoxen is ze lief, weinig eisend en eenkennig, maar ze is ook erg actief.” Jaap Reinier vertelt wat een boerenfox nodig heeft om gelukkig te zijn. “De fox moet duidelijke regels kennen en zijn enorme hoeveelheid energie kwijt kunnen. Lukt dat niet, dan wordt het interieur vernield. Heb je geen ruim erf, dan moet je als baas veel met hem wandelen of spelen.” Boerenfoxen zijn dol op spelletjes als Flyball, maar vermaken zich ook uitstekend met een tennisbal of een simpele stok. Tijdens de tochten te paard door de natuur laat Pebbles veel kenmerkende karaktertrekken zien. “Op het moment van vertrek blaft ze luid en dat doet ze ook als ik het rijtempo opvoer of in gesprek raak met vreemden. Kenmerkend gedrag is verder dat ze op onbekend terrein volgt en op bekend terrein voorop loopt.”

Stockpaard producties
Text: Margriet Markerink. Fotografie: Arjan Wijnstra