Verslag van de boerenfoxdag 23 oktober 2004
georganiseerd door het MEC Breda

Boerenfoxen
Door Clemens van Rijthoven

Iedereen kent ze wel. Die typische boerderijhondjes. Meestal 3 kleuren. Zwart wit en wat bruin. Kortharig en een stevige bouw. Aanhankelijk en levendig en vooral waaks! Zie daar de boerenfox. Boerenfoxen zijn echte werkhonden. Ze vangen op het boerenbedrijf veel ongedierte weg. Ze kunnen uren gaan zitten wachten als ze een rat gezien hebben. Vliegensvlug wordt het ongedierte gepakt en er kort metten meegemaakt. Boerenfoxen moeten daarom een stevige dikke huid hebben, een kortharige vacht met een stevige ondervacht die de beesten beschermt tegen de kou en eventuele ratten beten. En …ze blijven ook weleens aan je broekspijp hangen als je voorbij fietst!

Op het ogenblik zijn boerenfoxen helemaal niet zo schaars, maar er loert een gevaar.
Als er één provincie is waar boerenbedrijven en boerderijen in hoog tempo verdwijnen dan is het Brabant wel. De Brabantse Boerderijenstichting luidt al jaren de noodklok en langzamerhand komt er ook op gemeentelijk niveau het besef dat we zuinig moeten zijn op dit cultureel erfgoed. Met het verdwijnen van de bedrijven verandert ook de bestemming van de boerderijen. Meestal zijn het bedrijven dicht bij de natuur, met de nodige opslag en schuren met allerlei materialen. Achterstallig onderhoud hoort soms bij oude boerderijen. Is het bedrijf vertrokken dan worden het meestal luxe huizen die geen rommel kunnen hebben op het erf. Daarmee verdwijnt ook het ongedierte. De waakfunctie wordt overgenomen door camera´s en een elektrisch hek. De boerenfox gaat dus een onzekere toekomst tegemoet.
Het zijn honden met duidelijke kenmerken. Het zijn vierkant gebouwde hondjes. Dat wil zeggen dat de lengte van de poten en de rug even groot is en dus samen met het grondoppervlak een vierkant vormen. Er zijn mensen die de boerenfox graag als ras zouden zien. Dan zouden kenmerken vastgelegd kunnen worden.

Marcel Nijland, auteur van artikelen in tijdschriften als Hondenmanieren en Dogma, heeft samen met Ruud Oosterhof een boerenfoxdag georganiseerd in het Milieu Educatief Centrum in Breda. Ook uit Heusden en Altena was er belangstelling. “Er hadden zich 50 mensen opgegeven voor deze dag. Er is dus belangstelling genoeg. Later kwamen er nog eens 50 bij dus we zullen wellicht nog eens zo´n dag organiseren. Want de boerenfox hoort nu eenmaal op een boerderij. We zijn van plan om in de toekomst ook hier boerenfoxen te gaan houden op de kinderboerderij. Zo houden we een traditie in stand.” Ruud Oosterhof is blij met de belangstelling voor deze hondjes.

Keurmeester van de Weijer weet feilloos de goede hondjes eruit te halen. “Er zitten enkele stevige teefjes bij en dat is een goede ontwikkeling. Deze werkhonden vol energie en temperament mogen niet “te elegant” zijn maar moeten stevige krachtige poten hebben en een mooie droge hals en een goede vang!” Daarmee bedoelt de keurmeester dat de hals geen plooien mag hebben en dat de bek breed genoeg moet zijn om ongedierte te kunnen aanvallen.

Toch een mooi initiatief om een schijnbaar alledaags hondje eens zo onder de aandacht te brengen. Want zoals het altijd gaat met alledaagse dingen: ze verdwijnen door indirecte oorzaken geruisloos uit de samenleving. Het was een leuk gezicht om al die foxen zo bij elkaar te zien. De verhalen van de baasjes over hun fox waren stuk voor stuk positief.
En dat klopt ook want er is geen zorgzamer, opgewekter en levendiger hondje dan een boerenfox. Aan het einde van de dag gingen de eigenaars nog even een stukje wandelen met hun viervoeters. Wel grappig al die zwart-wit gevlekte hondjes aan de lijn.
Het is te hopen dat er over 25 jaar nog eens zo´n dag georganiseerd kan worden. Deze hondjes verdienen het. Wellicht is het dan erkend als rashond.
Maar dan wel een ongecompliceerd vriendelijk en oersterk ras. Hulde aan de “De Brabantse Boerenfox!”

Discussieren over dit artikel? Klik hier